Бұл мақала — шаруашылық иелеріне арналған жалпы анықтама. Ол ветеринар дәрігердің кеңесін алмастырмайды. Вакцинация мен емдеу схемаларын, препараттар мен дозаларды тек ветеринариялық маман тағайындайды.
Қоян басында ауру тез таралады: жануарлар тығыз тұрады, ал кейбір инфекциялар жәндіктер, жем арқылы және аяқ киіммен тасымалданады. Алдын алу табынды жоғалтудан әлдеқайда арзанға түседі.
Қауіпті аурулар
| Ауру | Қаупі неде | Негізгі қорғаныс |
|---|---|---|
| Қояндардың вирустық геморрагиялық ауруы (ҚВГА) | Өте тез өтеді, көбіне байқалатын белгілерсіз, өлім-жітімі жоғары. | Ветеринар схемасы бойынша вакцинация, карантин, дезинфекция. |
| Миксоматоз | Вирустық ауру, қан сорғыш жәндіктер арқылы тарайды. | Вакцинация, масалар мен бүргелерден қорғау. |
| Кокцидиоз | Ішектің паразиттік ауруы, әсіресе төлге қауіпті. | Тазалық, құрғақ еден, сапалы жем; алдын алу бағдарламалары — ветеринардың тағайындауы бойынша. |
| Пастереллез және тыныс алу жолдарының инфекциялары | Тұмау, өкпе аурулары, мал шығыны. | Өтпе жел мен ылғалдың болмауы, аммиак иісі жоқ желдету, карантин. |
| Құлақ кенесі (псороптоз) | Қышу, құлақта қабыршақтар пайда болады, жануарлар салмақ жоғалтады. | Құлақты үнемі тексеру, ветеринардың тағайындауы бойынша өңдеу. |
Биоқауіпсіздік ережелері
- Карантин. Жаңа жануарларды шамамен 30 күн бөлек ұстаңыз. Тек содан кейін ғана оларды негізгі басқа қосуға болады.
- Жабық кіреберіс. Бөгде адамдар торларға тек ауыстырмалы аяқ киіммен немесе бахиламен кіреді. Аурудың өршу маусымында экскурсияларды азайтқан дұрыс.
- Жем және су. Зең басқан жемді және жабайы үй қояндары мен дала қояндары жайылуы мүмкін жерлерден шабылған шөпті пайдаланбаңыз.
- Жәндіктерден қорғау. Торлар, репелленттер, ферма маңындағы тазалық.
- Тазалау және дезинфекция. Торлар мен жабдықты үнемі тазалаңыз. Мал шаруашылығы үй-жайларына рұқсат етілген құралдармен, нұсқаулыққа қатаң сәйкес дезинфекциялаңыз.
- Ауру малды оқшаулау. Ауру белгілері бар жануарды бірден бөліп, ветеринарға көрсетіңіз. Өлген малды лақтырмаңыз — ережеге сай кәдеге жаратып, ветеринариялық қызметке хабарлаңыз.
Күнделікті тексеру
Күн сайын тәбет пен суға, нәжіске, көз, мұрын және құлаққа, тыныс алуға, мінез-құлыққа назар аударыңыз. Жем жемей, бүрісіп отырған қоянға сол күні көңіл бөлу керек.
Сату кезіндегі құжаттар
Жануарлар мен өнімді сату және тасымалдау үшін ветеринариялық құжаттар қажет. Нақты тізбе мен тәртібін аудандық ветеринариялық қызметтен нақтылаңыз.


