Тұқым — бұл тек ересек қоянның салмағы емес. Одан тез жетілу, өсімталдық, ет шығымы, тері сапасы және жануарлардың климат пен ұстау режимін қалай көтеретіні байланысты. Төменде фермер шаруашылықтарында жиі өсірілетін тұқымдардың қысқаша сипаттамасы берілген. Сандар — шамамен алынған орташа көрсеткіштер: нақты желілерде және әртүрлі азықтандыруда олар өзгеше болады.
Танымал тұқымдар
| Тұқым | Ересек салмағы, кг | Бағыты | Ерекшеліктері |
|---|---|---|---|
| Калифорния | 4–5 | етті | Ақ түсті, мұрнында, құлағында және аяқтарында қою «таңбалары» бар. Тез жетіледі, торлы еденде ұстауға жақсы бейімделген. |
| Жаңа Зеландия ақ | 4,5–5 | етті | Ең көп таралған өнеркәсіптік тұқымдардың бірі: жылдам өседі, ет шығымы жақсы. |
| Жаңа Зеландия қызыл | 4,5–5 | етті | Жирен түсті, күтімге талғампаз емес, мінезі жуас. |
| Фландр (бельгиялық алып) | 6–8 және одан көп | ет-терілі | Өте ірі, бірақ кешірек жетіледі және көбірек азық пен орын қажет етеді. |
| Ақ және сұр алып | 5–6 | ет-терілі | Ірі, төзімді, аналықтары әдетте жақсы ене болады. |
| Кеңестік шиншилла | 4,5–5 | ет-терілі | Құнды күміс түсті терісі бар, суыққа жақсы төзеді. |
| Вена көгілдірі | 4–5 | ет-терілі | Әдемі көгілдір жүн, төзімділік. |
Шаруашылыққа тұқымды қалай таңдау керек
- Мақсат. Егер ет сатсаңыз — тез жетілу мен ұша шығымы маңызды: Калифорния және Жаңа Зеландия тұқымдары. Егер тері де маңызды болса — шиншилла, алыптар, Вена көгілдірі.
- Өткізу. Ет сатып алушылар көбінесе салмағы 2–3 кг ұшаны қалайды. Ірі тұқымдар көбірек ет береді, бірақ кешірек.
- Климат және торлар. Ірі тұқымдарға кең тор мен берік еден қажет. Аяғында жүні тығыз тұқымдар торлы еденді жақсырақ көтереді.
- Азық. Қоян неғұрлым ірі болса, сойылғанға дейін соғұрлым көп азық жейді. Бір килограмм салмақ қосуға кететін азық құнын есептеңіз.
Сатып алғанда неге назар аудару керек
- Шығу тегін есепке алатын және аталық-аналықтарын көрсете алатын шаруашылықтан сатып алыңыз.
- Сау қоян белсенді, көзі, мұрны мен құлағы таза, жүні жылтыр, саңғырығы қалыпты болады.
- Қандай екпелер салынғанын сұраңыз және ветеринариялық құжаттарды талап етіңіз.
- Асыл тұқым үшін туыстас емес еркек қоян мен аналықтарды алыңыз, сонда жақын туыстық будандастырудан аулақ боласыз.
- Жаңа жануарларды өз мал басыңыздан бөлек шамамен бір ай карантинде ұстаңыз.
Шаруашылығымыз қандай тұқымдарды ұсынатынын «Асыл тұқымды қояндарды сату» бетінен қараңыз. Басқа шаруашылықтар — каталогта.
