Етті мал шаруашылығы — Қазақстандағы фермер қожалықтарының негізгі бағыттарының бірі. Ол жерді, жемшөпті және сабырлылықты талап етеді: құнажын сатып алғаннан бастап алғашқы бұқашықты сатқанға дейін кемінде екі жыл өтеді. Есесіне табын өздігінен өседі, ал сиыр етіне сұраныс тұрақты.
Тұқымды таңдау
| Тұқым | Ерекшеліктері |
|---|---|
| Қазақтың ақбас сиыры | Отандық етті тұқым, дала климатына және жыл бойы жайылымда ұсталуға бейімделген. |
| Әулиекөл | Қазақстандық етті тұқым, мүйізсіз, жайылымда салмақты жақсы қосады. |
| Герефорд | Әлемдік етті тұқым, момын, жайылымды тиімді пайдаланады. |
| Абердин-ангус | Мүйізсіз, оңай бұзаулайды, еті мраморлы; жемшөпке талабы жоғарырақ. |
| Симментал | Аралас бағыттағы (ет және сүт), ірі тұқым. |
Жаңадан бастаушыларға көбіне жергілікті және жақсы бейімделген тұқымдарды ұсынады: олар климатқа оңай төзеді және ұстауға арзанырақ.
Күтіп-бағу және жемшөп
- Жайылым — етті мал шаруашылығы экономикасының негізі. Сіздің аймағыңызда бір басқа қанша гектар қажет екенін және қысқа қанша шөп дайындау керектігін есептеңіз.
- Қыстату — желден қорғалған қалқа немесе қора, құрғақ төсеніш; шөп, сабан, сүрлем және құрама жем қоры.
- Су — тұрақты қолжетімділік; қыста — қатпайтын суарғыштар.
- Тұз және минералды қоспалар — жалағыштар еркін қолжетімді жерде.
Ветеринария және есеп
- Қазақстанда ауыл шаруашылығы жануарлары міндетті түрде бірдейлендірілуге жатады: сырға немесе таңбалаудың басқа тәсілі және дерекқорға тіркеу. Тәртібін өз округіңіздің ветеринар дәрігерінен нақтылаңыз.
- Жоспарлы зерттеулер мен вакцинациялар ветеринариялық қағидаларға сәйкес жүргізіледі. Оларсыз жануарлар мен етті сату мүмкін болмайды.
- Журнал жүргізіңіз: бұзаулау, салмақ өлшеу, егу, сатып алу және сату.
Бастапқы шығындар
- аналық мал басы және асыл тұқымды бұқа;
- жер (жалға алу немесе меншік) және жемшөп дайындау;
- қысқы қоралар, қашалар, суарғыштар;
- жемшөп дайындауға арналған техника немесе мердігермен шарт;
- ветеринариялық қызметтер.
Аналық мал басын сатып алу үшін жеңілдетілген несиелендіру мен субсидиялаудың мемлекеттік бағдарламалары бар. Шарттары өзгеріп отырады, сондықтан өзекті талаптарды жергілікті әкімдіктен, ауыл шаруашылығы бөлімінен және мемлекеттік бағдарламалардың қаржы операторларынан нақтылаңыз.
Өткізу
Бұқашықтарды бордақылау алаңдарына, ет өңдеу кәсіпорындарына сатады немесе өздері бордақылап, етін сатады. Шаруашылығыңыздың бетін каталогқа, ал сату туралы хабарландыруларды «Хабарландырулар» бөліміне орналастырыңыз — сонда сатып алушылар сізді тікелей табады.
