Жазбасыз қарапайым сұрақтарға жауап беру қиын. Бір келі еттің өзіндік құны қанша, қай жануарлар табыс әкеледі, ал қайсысы тек шығын ғана? Есепті күрделі бағдарламаларда жүргізу міндетті емес: бастысы — оны тұрақты жүргізу.
Нені жазу керек
| Журнал | Онда не бар | Не үшін |
|---|---|---|
| Мал басы | Туу, сатып алу, сату, өлім-жітім, жарамсызға шығару, жануарлардың нөмірлері | Табынның қозғалысы мен төлдің сақталуы көрінеді |
| Өсімін молайту | Шағылыстыру, қоянның, сиырдың, қой-ешкінің төлдеуі, төлдің саны мен салмағы | Ең жақсы аналықтар мен тұқымдық аталықтарды таңдау |
| Ветеринария | Екпелер, өңдеулер, емдеу, зерттеулер, күндер мен препараттар | Ветеринариялық қызметтің талаптары, сатуға арналған құжаттар |
| Жем | Сатып алу және дайындау, топтар бойынша жұмсалуы | Өзіндік құн және жаңа өнімге дейінгі қор |
| Ақша | Барлық кірістер мен шығыстар күндерімен және чектерімен | Пайда, салықтар, кредиттер және субсидиялар |
Өзіндік құнды қалай есептеу керек
Кезең ішіндегі бағыт бойынша барлық шығындарды қосыңыз: жем, ветеринария, электр қуаты, су, жалақы, жалдау ақысы, жабдықтың амортизациясы. Өндірілген өнімнің мөлшеріне — ет келісіне, сүт литріне, жұмыртқа данасына бөліңіз. Сату бағасымен салыстырыңыз. Осылайша ең үлкен нәтижені не беретіні көрінеді: арзанырақ жем, жоғарырақ сақталу ма, әлде жақсырақ баға ма.
Пайдалы кеңестер
- «Кейін» емес, бірден жазыңыз: ферманың жанында дәптер немесе телефонда кесте ұстаңыз.
- Жануарлар мен торларды нөмірлеңіз.
- Айына бір рет қорытынды жасаңыз: 15 минуттық есеп үлкен ақшаны үнемдейді.
- Ветеринариялық құжаттар мен чектерді сақтаңыз: олар сату, субсидия алу және тексерулер үшін қажет.
